«ԵՎ ԱՅՐ ՄԻ` ՄԱՇՏՈՑ ԱՆՈՒՆ»

Զ

Իրավունք չկար երգել երգը մեր, 
Որ դարեր ի վեր 
Հնչել էր լեզվով մեր ոսկեղենիկ. 
Ե՛վ մեն ու մենիկ՝ 
Սիրո խոսքերով, 
Ե՛վ ուրախության տաճարների մեջ՝ 
Գինու հոսքերով, 
Ե՛վ մեր յոթնօրյա հարսանիքներին՝ 
Մեր փակ բակերում, 
Բաց տանիքներին: 
Իրավունք չկար նաև նվագել՝ 
Ո՛չ վինի վրա, 
Ո՛չ էլ բամբիռի: 
Այս կյանքի համար հոգացի՞ր՝ 
Պիղծ ես, 
Ե՛վ անօրեն ես, 
Ե՛վ բանադրված: 
«Ամե՜ն ինչ արա հանուն ա՛յն կյանքի, 
Որ քեզնից հետո, հետո է գալու»... 
 
Թատրո՞ն ես գնում՝ 
Ուրեմըն պիղծ ես, 
Կեր ու խո՞ւմ անում՝ 
Ուրեմըն պիղծ ես: 
 
Պարի՞ նայեցիր 
Եվ կամ պարեցի՞ր՝ 
Ուրեմըն պիղծ ես: 
Սիրասթա՞փ եղար, 
Նոր սե՞ր արեցիր՝ 
Ուրեմըն պիղծ ես: 
Այս կյանքի համար գեթ մի՞տք արեցիր՝ 
Ուրեմըն պիղծ ես: 
«Ամե՜ն ինչ արա ա՛յն կյանքի համար, 
Որ քեզնից հետո, հետո է գալու»... 
 
Եվ այս ամենի՛ց, այսքանի՜ց հետո 
Իրավունք չկար մինչևիսկ լալու: 
 
Որդո՞ւդ ես սգում՝ 
Ուրեմըն պիղծ ես: 
Ողբում սև օ՞րըդ՝ 
Ուրեմըն պիղծ ես: 
Իրենց իսկ տված ցավի՞ց ես լալիս՝ 
Անօրեն ես դու, 
Արժանի մահվան: 
Դավանանք կոչված դավի՞ց ես լալիս՝ 
Անօրեն ես դու, 
Արժանի մահվան: 
«Մտածիր միայն ա՛յն կյանքի մասին, 
Որ քեզնից հետո, հետո է գալու»... 
 
...Եվ այս ամենի՛ց, այսքանի՜ց հետո՝ 
Իրավունք չկար մինչևիսկ... լալու:


Է

Իրավունք չկար
Արյան փոխարեն գեթ արցունք ոթել:
 
Եվ ի՞նչ էր մնում:
Այլ բան չէր մնում,
Քան թե աղոթել:
 
Աղոթել նրան՝
Այն նոր աստըծուն,
Որ խոստումներից աչք իսկ չէր բացում,
Բայց ողջը՝ այնտե՜ղ,
Բայց ողջը՝ հետո՜,
Եվ ոչի՜նչ՝ հիմա,
Եվ ոչի՜նչ՝ ցածում:
 
Այլ բան չէր մնում,
Քան թե աղոթել:
 
Բայց նրանք նույնիսկ իրենց աստըծուն
Աղոթում էին... օտար խոսքերով,
Խոսքեր՝ ոչ պակաս անհասկանալի,
Քան ինքն այդ աստված:
 
...Եվ մարդկանց հոգնած սրտերի վրա, 
Որ երեկ այնպե՛ս հուզառատ էին,
Այնպե՛ս զգայիկ,
Իջել էր արդեն անտարբերություն մի կործանարար
Ե՛վ վաղվա հանդեպ,
Ե՛վ ապագայի:
 
Ոչ ոք չգիտեր՝ վաղն ի՞նչ կբերի:
Եվ ապագայի երաշխիք չկա՜ր:
Բերք չէին տալիս արտերը բերրի:
Նույնիսկ խոստացյալ երկինքը վերին
Դարձել էր մի կեղծ-անկենդան նկար:
 
Անդընդանում էր մի անհայտություն,
Անորոշություն մի ամենաքամ,
Որ վատ է անգամ որոշյալ մահից:
Մի անհայտությո՛ւն, որ ինքն էր դարձել
Երկրի իրական տիրակալը չար:
Եվ կործանումի սուր հոտ էր փչում
Ո՛չ միայն հացից, ջրից ու հողից,
Այլ նաև օդի՛ց ու քամո՜ւց անգամ:
 
Պետք էր, շա՜տ էր պետք ինչ-որ բան անել,
Սակայն ի՞նչ անել և ինչպե՞ս, ինչպե՞ս:
 
Ու բոլորն էին այդ հարցը տալիս,
Իսկ պատասխանող չկա՛ր ու չկա՜ր...


Ը

Եվ այդ պահին էր, որ աշխարհ եկավ
Նա՝
         Այր մի՝
                  Մեսրոպ Մաշտոց անունով:
 
Որտեղի՞ց եկավ,
Ի՞նչ ակից բխեց:
Եվ ինչպե՞ս եկավ,
Հոսեց ի՞նչ հունով:
 
Այդպես՝ արցունք է ծնվում աչքի մեջ,
Երբ որ աչքի մեջ ընկնում է ավազ:
Այդպես՝ դառնում է ավազն ապակի,
Եվ ապակին է հայելի դառնում:
 
Այդպես՝ արևը ամենից առաջ
Լուսավորում է բարձրաբերձ ծառի
Կատարին թառած թռչունի բույնը:
 
Այդպես՝ գոյության ահեղ պայքարում
Անփոփոխ պահած իր ներքինն էլի՝
Գազանն է փոխում իր մաշկի գույնը,
Եվ դա թվում է անսպասելի...
 
Նրանց ծնունդը միշտ էլ թվում է անսպասելի
Եվ հետո մարդկանց դարեր շարունակ զարմանք պատճառում,
Բայց նրանք կյանքում միշտ էլ ծնվում են լոկ այն պատճառով,
Որ անչափ շատ են սպասել Նրանց:
 
Ժողովրդի մեջ ննջում են Նրանք,
Ինչպես ջրի մեջ՝ ահեղ գոլորշին,
Ինչպես ընտանի աքաղաղի մեջ՝
Իր իսկ երբեմնի թռչունությունը,
Ինչպես մանուկի պարապ բերանում՝
Ակռա-ատամը:
 
Նրանք ծնվում են իրենց ծնողի անօգնությունից,
Որպեսզի դառնան նոր զորեղություն:
Նրանք ծնվում են ինչ-որ հանճարեղ մի հոգնությունից,
Որպեսզի դառնան հանճարեղություն:
Նրանք ծնվում են, որ ապացուցեն,
Թե վերջը մի տեղ դառնում է սկիզբ:
 
Նրանք ծնվում են, որ ապացուցեն,
Թե հրաշք չկա՜,
Կա միայն կարի՛ք:
Նրանք ծնվում են, որ ապացուցեն,
Թե այնտեղ է լոկ սխրանքն սկսվում,
Ուր վերջանում է ամե՜ն մի հնար...


Թ

Այսպես էլ ծնվեց մեկը Նրանցից,
Ծնվեց Նա՝
         Այր մի՝
                  Մաշտոց անունով:
Եվ նա չծնվեց, որ ավելացնի
Հարց տվողների քանակն անպակաս:
Նա եկավ աշխարհ՝ պատասխանելու,
Եվ պատասխանը գտավ իսկապես...
 
...Քաջերի սահմանն իրենց զենքն է հենց:
 
Քաջեր մի՛շտ էլ կան,
Զե՜նք է հարկավոր:
 
Քաջեր մի՛շտ էլ կան,
Պետք է ասպարե՜զ:
 
Եվ նա էր ահա, որ ձևավորեց
Մի զենք ժանգախույս,
Եվ ծովավորեց
Ասպարեզ մի նոր,
Ուր թույլ-ուժեղի,
Շատ ու սակավի, 
Քիչ ու բազումի 
Մրցության համար ասպարեզ չկա՜,
Քանզի նորատիպ այդ մաքառման մեջ
Այրուձիի տեղ մտքերն են կռվում,
Թանաք է հեղվում արյան փոխարեն,
Եվ հաղթանակը կոչվում է Մատյան...
 
Մենք կայինք, այո՛, Նրանից առաջ:
Սակայն Նա ծնվեց, 
Որ գա ու դառնա ինչ-որ նոր Սկիզբ:
 
...Նրանից առաջ կային աստվածներ՝
Երկընքի, սիրո, պտղավորումի,
Ինչպես փոթորկի, նաև... դպրության:
 
Եթե բոլորը՝ մինչևիսկ ստույգ,
Վերջինըս սուտ էր, սուտ ստուգապես.
-Աստված կար, սակայն դպրություն չկա՜ր:
Նա՝ հավատավորն իր նոր հավատի,
Դպրության մեր սուտ աստծուն վըռնդեց
Եվ Ինքը մնաց նրա փոխանակ:
Բայց մինչ դպրության հին աստվածը մեր
Շարունակ միայն մի գործ էր անում՝
Մարդկանց հոգին էր առնում ու տանում,
Սա եկավ, որ մեզ հոգի՜ պարգևի...
 
Այո՛, մենք կայինք Նրանից առաջ.
Հզոր թե տկար՝
Մարմին էինք մենք:
 
Սակայն Նա եկավ, որ Հոգի՛ դառնա,
Շոշափվո՜ղ հոգի,
Եվ անմե՜ռ հոգի:
 
Այո՛, մենք կայինք Նրանից առաջ.
Քիչ թե շատ՝ կար հաց, 
Եվ ունեինք ջուր:
 
Սակայն Նա ծնվեց, որ Սնո՜ւնդ դառնա:
 
Ծնվե՛ց, որ ծնե՜նք,
Եղա՛վ, որ լինե՜նք, 
Եվ անմահացա՛վ,
Որ անմահանա՜նք...


Ժ

Կիսված էր արդեն հայրենիքը մեր,
Եվ հետո պիտի այդպես էլ մնար.
Դարերով հեղված մեր արյունը սուրբ
Պիտի ապարդյուն կորչեր ու գնար:
Դեռ պիտի գային օրեր ահավոր.
Մեր հողը պիտի մեզ կարոտելուց
Պատվեր եղինջով ու փշով խայթիչ,
Իսկ մեր երկինքը՝
Մեր աչքից զրկված,
Պիտի որ ինքն էլ իր զուգսից զրկվեր:
Հետո պիտի մեզ խաբեին այնպե՛ս,
Որ հին խաբեբան՝
Նոր բյուզանդացին,
Զարմանար ինքը:
Հետո պիտի մեզ...
 
Միջահատված էր մեր հողը բնիկ,
Ճեղքված էր արդեն հայրենիքը մեր:
 
Եվ Նա չծնվեց ինչ-որ մի մորից:
Նա հենց այդ ճեղքից ծառացավ հանկարծ,
Որ ճեղքը լցնի գեթ ինքն իրենով:
Եվ այդ ճեղքը Նա լցրեց իսկապես.
Մեր բաժան-բաժան հողերը նորից
Այդ Նա էր միայն, որ բերեց իրար
Ու միավորեց... արդեն մեր մտքո՜ւմ:
Եվ այդ օրից վեր
Ու մինչև այսօր
Այդ միացումը մնում է անխախտ՝
Ընդդեմ ճչացող այն խախտումների,
Որ բախտն է անում սուսուփո՜ւս այնպես,
Եվ անում անձայն մի քմծիծաղով,
Որի տակ պիտի ամոթն իր ծածկի,
Բայց իզո՜ւր.
Ծածկել չի կարողանում,
Ինչպես չի ծածկում ծածկույթը խոտի
Ճահճի գոլորշին՝ քրտինքն ամոթի...


 < 1 2 3 > 



Lilas
⇑ Наверх
⇓ Вниз